افعال ناقصه

 

  افعال ناقصه

حروفي نظير انْ – لَمْ – في – قبل از اسم و فعل مي آيند و تغييراتي در معني و اعراب كلمه ايجاد مي كنند.
مثال :
يذَهَبُ —> اَنْ + يذهبُ : اَنْ يذْهَبَ
يجلِسُ —> لَمْ + يجلسُ : لم يَجلِسْ
المدرسةُ —> في + المدرسةُ : في المدرسةِ
كان از افعال ناقصه مي باشد كه قبل از جمله مي آيد و آن را به گذشته تبديل مي كند. كان ، معني و اعراب كلمه را تغيير مي دهد.
مثال :
الْجوّ باردٌ . (حال حاضر)
كان + الْجوّ باردٌ :‌كان الْجوّ بارداً . (ديروز)

  كان از افعال ناقصه است كه چون بر سر مبتدا و خبر آيد:

1. مبتدا به عنوان اسم افعال ناقصه مرفوع مي ماند.
2. خبر به عنوان خبر افعال ناقصه منصوب مي شود.  

  رابطه ي هر يك از افعال ناقصه با اسم خود دقيقاً مانند رابطه ي فعل و فاعل است.

اسم افعال ناقصه :
اسم ظاهر : ليس المؤمنُ مُعتدياً .
ضمير بارز : كنتَ نشيطاً في الدرس.
ضمير مستتر : كُنْ (اَنْتَ) صادقاً في عملكَ .

نكته : هر گاه مبتدا ضمير منفصل باشد، براي اينكه اسم افعال ناقصه قرارگيردف بايد فعل را متناسب با آن صيغه آورد.
هُم ناجحونَ : أصبحوا ناجحينَ .
أنتنّ ناجحاتٌ : اصبحتُنّ ناجحاتٍ .  

  انواع خبر افعال ناقصه

1 – مفرد : كانَ الفلاحُ واقفاً
2 – جمله : كانَ الفلاحُ يزرعُ الارضَ
3 – شبه جمله كان َ الفلاّحُ في المزرعةِ.

مهمترين فعل هايي كه مانند كان عمل مي كنند و آن ها را «اخوات كان» مي نامند عبارتند از :
«صارَ، ليسَ، أصبَحَ، مادامَ‌، مازالَ»
مثال :
اَصْبحَ الحوّ بارداً .
اصبحَ التّلميذانِ ناجحينَ.
ليسَ الطالبُ حاضراً .
ليست الطّالباتُ متكاسلاتٍ .
صارتِ الارضُ خضراءَ .
صار المسلمونَ متعدمينَ في العالم .  

  تمرين هاي درس 11:
1 – جواب صحيح را انتخاب كنيد :
الف – الغَدْرُ ليستْ صفةً محمودةً .
ب – ليسَ الغدْرُ صبغةً محمودةً .

قسمت ب صحيح است : افعال ناقصه قبل از مبتدا مي آيند.  

  2 – كانت ايامُ الصّيف …. حارّاً – حارّةً – حارّةُ

جواب حارةً مي باشد – خبر منصوب است. (به دليل آمدن فعل ناقصه)
ايامُ الصيف حارةً .  

  3 – فعل ناقصه را در جمله زير حذف و تغيير به طور مناسب در اعراب بدهيد.
صارَ البوصيريُّ معروفاً بقصيدتة «البُردة».

حذف فعل ناقصه :
البوصيريّ معروفاٌ كه بقيه جمله بدون تغيير است. فقط معروفاٌ چون پس از حذف صار خبر بايستي مرفوع شود.

البوصيريّ معروفاٌ بقصيدته
نكته : خبر كان اگر فعل مضارع باشد معادل ماضي استمراري و هر گاه فعل ماضي باشد، معادل ماضي بعيد زبان فارسي خواهد بود.  

  4 – ترجمه كنيد.
الف – كانَ التلميذُ يقرأُ درسهُ :
ب – كان التّلميذُ قد قرَأَ درسَهُ :
ج – و كانَ يأمُرُ اهلَه با لصّلاةِ و الزّكاةِ .
د – كن سمعاً و لا تكُن مبذّراً و كن مقتصداً و لا تكنْ مقتّراً .

قسمت الف : دانش آموز درس خود را مي خواند.
قسمت ب : دانش آموز درس خود را خوانده بود.
قسمت ج : خانواده اش را به نماز و زكات فرمان مي داد.
قسمت د : سخاوتمند باش ولي اسراف كننده نباش – صرفه جو باش ولي خسيس نباش
مقترّاً : خسيس
سمِعَ : سخاوتمند
مُبذّر : اسراف كننده – مسرف
مقتصد : صرفه جو  

  5 – اسم فاعل از ظلم چيست؟
– اسم مفعول از ظلم چيست ؟
– صفت مشبهه خصومة بر وزن فعل چيست؟

اسم فاعل از ظلم : ظالم
اسم مفعول ظلم : مظلوم
صفت مشبهه خصومة بر وزن فَعْل : خصم است.  

  6- جاي خالي آيه هاي زير را با فعل مناسب جايگزين نمايند.
1. فاَخذَتْهم الرّجفةُ و ….. في دارهم جاثمين
أصبحوا – ليسو
(النساء 105)

1. اَصبَحوا صحيح است. (با توجه به معني) 2. جواب ليس صحيح است. (با توجه به معني)  

  2 . لأ ……الله ُ بأحْكمِ الحاكمينَ . (التين 8)
ليْس َ – صارَ

1. اَصبَحوا صحيح است. (با توجه به معني)
2. جواب ليس صحيح است. (با توجه به معني)  

پاسخی بگذارید

Please log in using one of these methods to post your comment:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s


%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: