الدرس الثامن 8

 

  درس هشتم :
توبة الثّعليبْ : توبه روباه

كلمه ها و تركيب هاي تازه :
اسْتمّر :‌ادامه داد
الكهف : غار
اعْتمدَ : اعتماد كرد
الماكر: حيله گر
بَرَز -ُ : ظاهر شد
خالَفَ : مخالفت كرد
البطْن : شكم
مَشي : راه رفت
بلّغ : رساند
الْمُخطي : خطا كار
بلبغ عني : از جانب من ابلاغ كن
نفَخَ -ُ : دميد
الْجدودُ :‌اجداد ، جمع جدّ
وََعَظَ – يَعِظُ : نصيحت كرد
الدّيك : خروس
سبَّ -ُ : دشنام داد
ذاتَ يوْم : روزي
الصّفدَعَة : قورباغه
ذوي التيّجان : صاحبان تاج
ظنّ -ُ : گمان كرد
رَفَضَ : ركود ، نپذيرفت
الْعارفُ : دانا
عنّي : از جانب من

  قواعد درس هشتم :

در جهان كلمات گاهي به كلماتي برمي خوريم كه در شرايط مختلف، تغيراتي در چهره ي ظاهري آنها پديد مي آيد، در كلمات معيار تغيير، حرف آخر آنهاست. برخي كلمات در زبان عربي با تغيير موقعيت در جمله در جمله حركت حرف آخرشان تغيير مي كند و تعدادي نيز در همه ي موقعيت ها حركت حرف آخر شان ثابت مي ماند.
به كلماتي كه حركت حرف آخر آنها با تغيير موقعيت تغيير مي كند «معرب» مي گويند.
به كلماتي كه حرف آخر آن ها در هر موقعيت ثابت بماند «مبني» مي گويند.
(مانند هذا) : جاءَ هذا
رَأَيْتُ هذا
سَلّمتُ علي هذا
اما كلمات معرب بر اساس حركت حرف آخر آنها به چهار گروه تقسيم مي شوند . حركت حرف آخر كلمات معرب ، اعراب ناميده مي شود.
1. مرفوع : كلمه اي است كه اعراب آن رفع يعني (-ٌ و -ُ) باشد. جاءَ الطّالبٌ .
2. منصوب : كلمه اي است كه اعراب آن نصب يعني (-ً يا -َ ) باشد . رَأَيتَ طالباً
3. مجرور : كلمه اي است كه اعراب آن جر يعني ( -ٍ يا -ِ ) باشد. سلّمْتُ علي طالبٍ
4. مجزوم : كلمه اي است كه اعراب آن جزم يعني (-ْ) باشد. لا تكْتُبْ  

  گروههاي كلمات مبني :

1. مبني بر ضم : كلمه اي است كه حركت حرف آخر آن هميشه و بصورت ثابت -ُ باشد.
مانند : نحنُ – مُنْذُ – كَتَبوا
2. مبني بر فتح : كلمه اي است كه حركت حرف آخر آن هميشه و بصورت ثابت -َ باشد.
مانند هُوَ – كَتَبَ
3 – مبني بر كسر : كلمه اي است كه حركت حرف آخر آن هميشه و بصورت ثابت -ِ باشد.
مانند :‌اَنْتِ
4 – مبني بر سكون : كلمه اي است كه حركت حرف اخر آن هميشه و بصورت ثابت -ْ باشد.
مانند مَنْ ، اُكْتُبْ
كلماتي مانند : لا ، الي ، عَلي كه حرف آخرشان الف است نيز مبني بر سكون هستند.
و كلماتي مانند : في ، الذي، اللاتي كه حرف آخرشان ي ساكن است نيز مبني بر سكون هستند  

  كلمات معرب و مبني :

كلمه : حرف – فعل – اسم
حرف : همه حروف مبني اند
فعل: ماضي و امر مبني هستند
فعل مضارع معرب است
اسم : ضميرها ، اسم هاي اشاره ، اسمهاي موصول ، اسمهاي استفهام مبني هستند.
اسم : بقيه ي اسم ها معرب هستند (غير از اسم هايي كه در خط بالا نام برده شده اند)  

  تمرين اول :
1- اجْعل الكلمات التي تحتها خط في مكان مناسب من الجدول
كلماتي را كه با خط مشخص شده اند در جاي مناسبي از جدول قرار بده .

الف:
1 – العاقلُ مَنْ وعَظَته التّجاربُ
عاقل كسي است كه تجربه ها به او پند آموخته است

2 – هلْ ينْجَحُ الذّين لا يَدْرسونَ ؟
آيا كساني كه درس نمي خوانند قبول مي شوند؟

3 – هم وَجَدوا طريقةَ يحلّ هذه المشكلة
آنها براي حل اين مشكل راهي يافتند

4 – نحْنُ درسْنا و نجَحْنا في الامتحان
ما درس خوانديم و در امتحان قبول شديم

المبني

علي الضم

علي الفتح

علي الكسر

علي السكون

الاسم

نحن

الذين

هذه

من

الفعل

وجدوا

وعظته

_

درسنا

الحرف

_

_

لِ

هل

ب :
1- وَ جعَلْنا من الماء كلّ شيءٍ حيّ
هر چيز زنده را از آب آفريديم

2 – لا تتكاسَلْ فأن طريق العزّ صَعْبٌ
تنبلي نكن پس همانا راه عزت سخت است

3 – هلْ يعْتَمِدَ العاقلُ علي الجاهل ؟
آيا عاقل به نادان اعتماد مي كند؟

المعرب

المرفوع

المنصوب

المجرور

المجزوم

الاسم

صعب

كل

الماء-الجاهل

_

الفعل

يعتمد

_

_

لا تتكاسل

  2- صِلْ كُلّ في العمود الاوّل بما يُناسبها من العَمودُ الثّاني
هر كلمه در ستون اول را به آنچه مناسبش است از ستون دوم وصل كن

  3 – عيّنُ الصحيح في ترجمة العبارات التالية .
در ترجمه عبارت هاي زير ترجمه صحيح را تعيين كن

1. اولئك الذين صدقوا و اولئك هم المتّقون
الف. آنان كساني اند كه راست گفتند و آنان همان پرهيزگارانند
ب. اينان كه راست مي گفتند ، همان پرهيزگارانند

2 – فاصبر علي ما يقولُون ُ وسبّحْ بحمدِ ربّك
الف. پس بر آنچه مي گويند : بي تابي مكن، آنان به ستايش پروردگارت تسبيح گويند
ب. پس بر آنچه مي گويند، شكيبا باش و به ستايش پروردگارت تسبيح گوي

3 – اني لما انْزلْتَ اليّ من خير فقيرٌ
الف.همانا من به آنچه از نيكي به سوي فرستي ، نيازمندم
ب.همان من به آنچه فرستادي از خوبي ها نيازمندم  

  پرتوهاي قرآني درس هشتم :
الف – در آيات زير سه كلمه از يك ريشه هستند، آنها را در بنويسيد .

1. لا تُبْطلوُا صدقاتِكُمْ بالمّن و الاذي
صدقه هاي خويش را با منت گذاشتن و آزار رساندن باطل نكنيد

2. لَهُم اَجْرُ غيرُ ممنونُ
براي آنها پاداش بي منت است

3 – قد منّ الله علَيْنا
خداوند بر ما منت نهاده است.

مّن – ممنونُ – منّ  

  ب : كدام جمله بيانگر مقابل است؟
لا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلولَة الي عَنُقِكَ و لا تبْسُطها كُلّ البَسط :
دستت را بگردنت بسته مدار و آن را كلاَ مگشاي

الا تبعاد عن الافراط و التفريط في الانفاق : دوري از افراط و تفريط در انفاق كردن
عدّمُ الاسراف في الانفاق : زياده روي نكردن در انفاق
عدم التسمر علي الدّنيا : حسرت نخوردن به دنيا
الاتبعادُ عن التّكاسُلِ : دوري از تنبلي
مورد اول صحيح است.  

  تست هاي كنكوري درس 8 :

1- ترجمه كدام گزينه صحيح نيست ؟
الف) خالفتِ الصّفرعُ و استمرّت :‌قورباغه مخالفت كرد و ادامه داد
ب) و جعلنا منَ الماء كُلّ شي حيّ . هر چيز زنده را از آب آفريديم
ج) اطلبو الدّيك يوذّنُ لصلاة الصُبح :‌از خروس بخواهيد براي نماز صبح اذان بگويد
د) فَمَشي في الارض ينْصَحآ و يَسُّبُ الي الدنيا : پس روزي زمين حيله گران را نصيحت مي كرد

2- ترجمه كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) العارف : دانا
ب)‌رَفَضَ: رد كرد
ج) ذوي اليتجان : مرغ
د) الدّيك :‌خروس

3- مفهوم كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) به كلماتي كه حركت حرف آخر آنها با تغيير موقعيت تغيير مي كند مصوب مي گويند.
ب) به كلماتي كه حركت حرف آخر آنها در هر موقعيت ثابت بماند مبني مي گويند
ج) تمام صيغه هاي فعل مضارع معرب هستند
د) بعضي از اسم ها مبني هستند

4- مفهوم كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) مبني بر فتح كلمه اي است كه حركت آخرش هميشه فتحه باشد
ب) مبني بر كسر كلمه اي است كه حركت آخرش هميشه كسره باشد
ج) مرفوع كلمه معربي است كه علامت رفع (-ٌ – ُ ) داشته باشد
د) منصوب كلمه ي معربي است كه علامت سكون (-ْ) داشته باشد

5- مفهوم كدام گزينه صحيح نيست؟
الف) مبني بر ضم كلمه اي است كه حركت آخرش هميشه ضمه باشد
ب) مبني بر سكون كلمه اي است كه علامت اخرش گاهي سكون باشد
ج) مجرور كلمه ي معربي است كه علامت جر ( -ٍ -ِ) داشته باشد
د) مجزوم كلمه معربي است كه علامت جزم ( -ْ ) داشته باشد

6-كدا م گزينه معرب است؟
الف) يكْتُبُ
ب) اُكْتَب
ج) كَتَبَ
د) يكْتُبنَ

7- كدام گزينه مبني است؟
الف) الكتاب
ب) الذّي
ج) تَكْتبين
د) سعيد

8 – وَجَدوا مبني بر چيست؟
الف) فتح
ب) ضمّ
ج) كسر
د) سكون

9 – نجَحْنا مبني بر چيست؟
الف) سكون
ب) فتح
ج) كسر
د) ضمّ

10 – كلمه هاي (لا) و (الّتي) مبني بر چيست؟
الف) فتح
ب) جرّ
ج) ضمّ
د) سكون

11 – اعراب (صَعْبٌ) در جمله (انّ الطريقَ الفرّ صعُبْ) كدام است؟
الف) نسب
ب) جرّ
ج) رفع
د) جزم

12 – در كدام گزينه كلمه منصوب وجود دارد؟
الف) جاءَ الطالِبُ
ب) سلّمْتُ علي الطالب
ج) رَأيْتُ الطالب
د) هوَ لا يتكاسلُ

13 – كدام گزينه در مورد تجزيه كلمه ( هولاء) صحيح نيست؟
الف) اسم اشاره
ب) مبني بر كسر
ج) براي جمع
د) مجرور

14 – كدام گزينه در مورد تجزيه كلمه (اُدْرُسْ) صحيح نيست؟
الف) فعل امر
ب) براي مفرد مذكر مخاطب
ج) مبني بر سكون
د) مجزوم  

پاسخی بگذارید

Please log in using one of these methods to post your comment:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s


%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: